{"id":4972,"date":"2019-12-18T15:55:00","date_gmt":"2019-12-18T14:55:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.monikabulaj.com\/?page_id=4972"},"modified":"2025-02-28T15:18:34","modified_gmt":"2025-02-28T14:18:34","slug":"swiete-rozdroza","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/www.monikabulaj.com\/pl\/swiete-rozdroza\/","title":{"rendered":"\u015awi\u0119te rozdro\u017ca"},"content":{"rendered":"<section class=\"wpb-content-wrapper\"><p>[vc_row][vc_column][vc_column_text]<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">reporta\u017c na \u017cywo Moniki Bulaj<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">fotografie opowie\u015bci film melodie d\u017awi\u0119ki pie\u015bni<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">60 minut<\/p>\n<p>Jest to praca w drodze, z lud\u017ami uciekaj\u0105cymi przed szale\u0144stwem cz\u0142owieka: nomadami, kt\u00f3rzy nie mog\u0105 w\u0119drowa\u0107, mniejszo\u015bciami zmuszanymi do koczowania, pielgrzymami w sanktuariach nara\u017conych na ataki terroryst\u00f3w. Od lat zajmuj\u0119 si\u0119 pobo\u017cno\u015bci\u0105 prze\u015bladowanych, w krajach, kt\u00f3re sta\u0142y si\u0119 wyl\u0119garni\u0105 fundamentalizm\u00f3w, dokumentuj\u0105c wiar\u0119 i tradycje najs\u0142abszych i najbardziej bezbronnych, ich kruchy op\u00f3r, ich gotowo\u015b\u0107 do dialogu.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"alignnone wp-image-8798\" src=\"https:\/\/www.monikabulaj.com\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/Schermata-2019-06-27-alle-17.49.07-172x300.png\" alt=\"\" width=\"327\" height=\"571\" \/><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"alignnone wp-image-8781\" src=\"https:\/\/www.monikabulaj.com\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/120034878_1065003510585732_1412311997741305504_o-200x300.jpg\" alt=\"\" width=\"377\" height=\"566\" srcset=\"https:\/\/www.monikabulaj.com\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/120034878_1065003510585732_1412311997741305504_o-200x300.jpg 200w, https:\/\/www.monikabulaj.com\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/120034878_1065003510585732_1412311997741305504_o-683x1024.jpg 683w, https:\/\/www.monikabulaj.com\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/120034878_1065003510585732_1412311997741305504_o-768x1152.jpg 768w, https:\/\/www.monikabulaj.com\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/120034878_1065003510585732_1412311997741305504_o-1024x1536.jpg 1024w, https:\/\/www.monikabulaj.com\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/120034878_1065003510585732_1412311997741305504_o.jpg 1338w\" sizes=\"(max-width: 377px) 100vw, 377px\" \/><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"alignnone wp-image-8807\" src=\"https:\/\/www.monikabulaj.com\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/21753453_10214144009064184_1919980915702441101_o-2-1-300x248.jpg\" alt=\"\" width=\"704\" height=\"582\" srcset=\"https:\/\/www.monikabulaj.com\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/21753453_10214144009064184_1919980915702441101_o-2-1-300x248.jpg 300w, https:\/\/www.monikabulaj.com\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/21753453_10214144009064184_1919980915702441101_o-2-1-1024x845.jpg 1024w, https:\/\/www.monikabulaj.com\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/21753453_10214144009064184_1919980915702441101_o-2-1-768x634.jpg 768w, https:\/\/www.monikabulaj.com\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/21753453_10214144009064184_1919980915702441101_o-2-1-1536x1268.jpg 1536w, https:\/\/www.monikabulaj.com\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/21753453_10214144009064184_1919980915702441101_o-2-1.jpg 2048w\" sizes=\"(max-width: 704px) 100vw, 704px\" \/><\/p>\n<p>Ta praca z czasem zmieni\u0142a cel. Z pocz\u0105tku dokumentowa\u0142am ma\u0142e i wielkie religie w cieniu dawnych i obecnych wojen, i na ich zgliszczach. Ale z czasem to moje fotografie zacz\u0119\u0142y mnie szuka\u0107, opowiadaj\u0105c o modlitwie i \u015bnie, wodzie i ogniu, pami\u0119ci, chu\u015bcie i ta\u0144cu, pasji i wcieleniu, teatrze \u015bwi\u0119ta zmar\u0142ych, drodze pie\u015bni.<\/p>\n<p>I to, co dzisiaj robi\u0119, jest proste, nieomal dziecinne.\u00a0 Odnajduj\u0119 od\u0142amki rozbitego lustra, niezliczone okruchy, niepasuj\u0105ce odrobiny, drzazgi, cz\u0105stki, ceg\u0142y wie\u017cy Babel. Mo\u017ce w\u0142a\u015bnie tylko to da rad\u0119 robi\u0107 fotograf \u2013 zbiera\u0107 kamyki mozaiki, kt\u00f3ra nigdy nie b\u0119dzie uko\u0144czona, uk\u0142ada\u0107 je w spos\u00f3b, kt\u00f3ry wydaje mu si\u0119 s\u0142uszny, a mo\u017ce tylko mo\u017cliwy \u2013 nadaremnie marz\u0105c o ca\u0142kowitym obrazie \u015bwiata, kt\u00f3ry mo\u017ce gdzie\u015b istnieje, a mo\u017ce by\u0142 i przepad\u0142, jak j\u0119zyk Adama.<\/p>\n<p><strong>Recenzje:<\/strong><\/p>\n<p>Spektakl Moniki Bulaj jest przedsi\u0119wzi\u0119ciem doprawdy unikatowym. Gdzie\u015b z pogranicza. Z rozdro\u017ca w\u0142a\u015bnie, gdzie w jednym kierunku by\u0142by teatr, w drugim \u2013 wyk\u0142ad performatywny, w trzecim \u2013 wystawa fotograficzna, w czwartym \u2013 koncert, w pi\u0105tym \u2013 spotkanie z Histori\u0105 i historiami.\u00a0W programie przeczytamy, \u017ce \u201eto opowie\u015b\u0107 o w\u0119druj\u0105cych ludach, zagro\u017conych szale\u0144stwem cz\u0142owieka, o zwi\u0105zku z ziemi\u0105, rzek\u0105, drzewem, g\u00f3r\u0105, o to\u017csamo\u015bci i wygnaniu, przynale\u017cno\u015bci i wykluczeniu, o oazach spotka\u0144, obl\u0119\u017conych przez uzbrojone fanatyzmy, o utraconych ojczyznach dzisiejszych uciekinier\u00f3w, miejscach, gdzie r\u00f3\u017cni bogowie m\u00f3wi\u0105 tym samym j\u0119zykiem\u201d. Brzmi to wszystko poetycko, nieco nawet tajemniczo i tak, musz\u0119 przyzna\u0107, w rzeczywisto\u015bci wygl\u0105da, tylko \u017ce w wymiarze odbioru, a nie samej formy. Ta jest nad wyraz prosta, oszcz\u0119dna i pow\u015bci\u0105gliwa. Bu\u0142aj otwiera sw\u00f3j notatnik, swoj\u0105 Ksi\u0119g\u0119 zebranych opowie\u015bci. Siada po lewej stronie sceny przy pulpicie. \u015awiat\u0142a gasn\u0105 i wielki ekran z ty\u0142u staje si\u0119 czarno-bia\u0142ym od zdj\u0119\u0107. (&#8230;)<\/p>\n<p>Prace fotograficzne Bu\u0142aj to nasycone emocjami mikronarracje. Pi\u0119kne jak dzie\u0142a holenderskich mistrz\u00f3w ze \u201ez\u0142otego wieku\u201d. Zarazem zmys\u0142owe i eteryczne. Pr\u00f3buj\u0105ce uchwyci\u0107 rzeczy najsubtelniejsze, czyli cz\u0142owieka w kontakcie z sacrum. Bu\u0142aj przy tym nie tyle komentuje kolejne fotografie, co towarzyszy nam w tej wyprawie przez religie i egzotyczne kraje, przez te \u201emiejsca nieoczywiste\u201d i \u201emiejsca-mosty\u201d, monastyry, wsie i plemiona. Jej uwagi bywaj\u0105 zabawne, sentymentalne, b\u0142yskotliwe, oryginalne i pi\u0119kne, a tak\u017ce wzruszaj\u0105ce, dotkliwe, g\u0142\u0119bokie i znacz\u0105ce. Wszystko to hipnotyzuje i upaja. Wprawia w niejaki trans.<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p>Na zdj\u0119ciach Bu\u0142aj najcz\u0119\u015bciej jest blisko, zadziwiaj\u0105co blisko ludzi, jakby by\u0142a przygl\u0105daj\u0105cym si\u0119 im wys\u0142annikiem tego innego wymiaru, w stron\u0119 kt\u00f3rego skierowane s\u0105 ich pro\u015bby i nadzieje. To prawdziwe wyzwanie, kt\u00f3re raz za razem podejmuje mimo licznych niebezpiecze\u0144stw, zniszczonego sprz\u0119tu, czyhaj\u0105cych ze wszystkich tron egzotycznych chor\u00f3b, wielogodzinnego, wielodniowego oczekiwania oraz i\u015bcie szpiegowskich rozgrywek. Dlaczego to robi? Bo \u201efotografia to przywilej\u201d \u2013 jak t\u0142umaczy\u0142a w rozmowie pospektaklowej, kt\u00f3ra okaza\u0142a si\u0119 by\u0107 nie mniej fascynuj\u0105c\u0105 ni\u017c sam pokaz. Bu\u0142aj jest przyk\u0142adem artystki w pe\u0142ni odpowiedzialnej, z bardzo osobistym poczuciem misji. Jest tw\u00f3rczyni\u0105 pozbawion\u0105 taniego patosu i ch\u0119ci epatowania, za to przyznaj\u0105c\u0105 ogromn\u0105 rol\u0119 wra\u017cliwo\u015bci etycznej i respektowaniu wyznaczonych granic. Kiedy m\u00f3wi o swoich bohaterach: \u201eDusz\u0119 bym da\u0142a, \u017ceby zrozumie\u0107, z czego si\u0119 \u015bmiej\u0105\u201d, jest w tym doszcz\u0119tnie rozbrajaj\u0105cy i godny podziwu \u0142adunek rzadko dzi\u015b spotykanej delikatno\u015bci i szczero\u015bci.\u00a0<strong>\u201c<a href=\"http:\/\/teatralny.pl\/recenzje\/wedrowki-i-rozdroza,2922.html\">W\u0119dr\u00f3wki i rozdro\u017ca<\/a>\u201d, Henryk Mazurkiewicz, 2019<\/strong><\/p>\n<p>Jej zdj\u0119cia pokazuj\u0105 nam, jak niebezpieczne mo\u017ce by\u0107 pi\u0119kno, gdy s\u0142u\u017cy prawdzie. <strong>Simone Azzoni, 2024<\/strong><\/p>\n<p>Nie ma s\u0142\u00f3w,<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0 <\/span>by kt\u00f3re mog\u0142yby opisa\u0107 tw\u00f3rczo\u015b\u0107 Moniki Bulaj. \u015awiadectwo. Pi\u0119kno przeplatane cierpieniem. \u017bycie i cz\u0142owiecze\u0144stwo w najczystszej postaci. Gdy prezentuje sw\u00f3j <i>reporta\u017c na \u017cywo<\/i>, teatr cichnie, wype\u0142niaj\u0105c si\u0119 \u015bwiat\u0142em w\u0119dr\u00f3wki i opowie\u015bci, wci\u0105\u017c krzepkiej staro\u017cytno\u015bci, na pograniczach \u015bwiata, kt\u00f3ry zdaje si\u0119 znika\u0107. \u201cW\u0142a\u015bnie tam, na pograniczach, pewne sprawy wci\u0105\u017c maj\u0105 miejsce\u201d, twierdzi. Za pomoc\u0105 obraz\u00f3w, muzyki i s\u0142\u00f3w, kt\u00f3re wydaj\u0105 si\u0119 bardziej \u015bpiewane ni\u017c m\u00f3wione, Monika Bulaj zabiera nas w podr\u00f3\u017c do tego, co \u015bwi\u0119te, poza granice kultur i religii. \u201eNie pytaj mnie, jak\u0105 religi\u0119 wyznaj\u0119\u201d \u2013 powiedzia\u0142 jej nieznajomy, kt\u00f3ry go\u015bci\u0142 j\u0105 w Kabulu \u2013 \u201eale czy jestem dobrym cz\u0142owiekiem\u201d.<\/p>\n<p>I tak zaczyna si\u0119 podr\u00f3\u017c, w kt\u00f3rej nie liczy si\u0119 aparat, ale buty, poniewa\u017c \u201ejest to podr\u00f3\u017c za lud\u017ami uciekaj\u0105cymi przed szale\u0144stwem cz\u0142owieka\u201d. Podr\u00f3\u017c, kt\u00f3ra zaczyna si\u0119 w Afganistanie, a dociera do Tybetu, gdzie ludzie dostrzegaj\u0105 boskie cia\u0142o w pejza\u017cu, a nast\u0119pnie wraca do punktu wyj\u015bcia i zarazem kolejnej granicy &#8211; Triestu &#8211; gdzie mieszka badaczka. Jest to podr\u00f3\u017c, kt\u00f3ra zaczyna si\u0119 od map, ale ma na celu \u201estworzenie nowego atlasu, nowej geografii, kt\u00f3ra rozbija mapy mentalne b\u0119d\u0105ce baz\u0105 podzia\u0142\u00f3w\u201d. Najwa\u017cniejsze jest studiowanie, najnowszy projekt badawczy, \u015bci\u015ble powi\u0105zany z poprzednim, zamieszczonym w ksi\u0105\u017cce Where Gods Whisper, odwo\u0142uje si\u0119 do trzech r\u0119kopis\u00f3w: buddyjskiego, sufickiego i nestoria\u0144skiego, i daje si\u0119 prowadzi\u0107 poetom, mistykom i filozofom z r\u00f3\u017cnych epok.<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0 <\/span><strong>\u201cKiedy obrazy m\u00f3wi\u0105, a s\u0142owa szepcz\u0105\u201d, Festivalletteratura Mantova.<\/strong><\/p>\n<p><i>Clandestine geographies<\/i>: niepowtarzalna poetyka, rygorystyczna kompozycja, znak zar\u00f3wno precyzyjny jak rozpoznawalny.\u00a0Te trzy cechy sprawiaj\u0105, \u017ce zdj\u0119cia Moniki Bulaj stanowi\u0105 absolutny kamie\u0144 szlachetny w cz\u0119sto zawi\u0142ym i sprzecznym \u015bwiecie wsp\u00f3\u0142czesnej fotografii. Prace polskiej fotografki, kt\u00f3ra wiele lat temu przeprowadzi\u0142a si\u0119 do Triestu, po\u015bwi\u0119cone mniejszo\u015bciom religijnym, pielgrzymom, obl\u0119\u017conym oazom wiar, mo\u017cna por\u00f3wna\u0107 pod wzgl\u0119dem si\u0142y narracyjnej do wspania\u0142ych reporta\u017cy Sebastiao Salgado o brazylijskich g\u00f3rnikach i niszczycielskich warunkach, w jakich \u017cyj\u0105 i s\u0105 zmuszani do pracy. Jednak Monika Bulaj nie pokazuje ran i blizn. Zamiast tego patrzy w dusz\u0119 i dokonuje ma\u0142ych i wielkich cud\u00f3w za pomoc\u0105 obiektywu swego aparatu. W tych czasach spustoszenia i oboj\u0119tno\u015bci udaje jej si\u0119 zmusi\u0107 nas do my\u015blenia; otwiera umys\u0142y tych, kt\u00f3rzy ogl\u0105daj\u0105 jego fotografie, na kulturow\u0105 z\u0142o\u017cono\u015b\u0107 tego \u015bwiata, ofiarowuje, sama ryzykuj\u0105c, \u015bwiadectwo wielu, kt\u00f3re \u017cyj\u0105 obok nas, ale o kt\u00f3rych nic nie wiemy, nawet nie znamy z imienia.<br \/>\nMonika Bulaj nie krzyczy, nie narzuca niczego swoimi fotografiami. Dzia\u0142a z czu\u0142o\u015bci\u0105. Nie rzuca nam w twarz dyskomfortu, nie pokazuje b\u00f3lu i przemocy. Pokornie zaprasza nas do patrzenia, my\u015blenia i zrozumienia. Wtedy ka\u017cdy b\u0119dzie musia\u0142 podj\u0105\u0107 decyzj\u0119, czy pos\u0142ucha\u0107 przes\u0142ania, kt\u00f3re fotografka wysy\u0142a nam okresowo od ponad trzydziestu lat. <strong>Claudio Ern\u00e9, Il Piccolo, 2023<\/strong><\/p>\n<p>Posiada zdolno\u015b\u0107 pojmowania i naturalnego wkradania si\u0119 w zakamarki duszy. Znajduje szczelin\u0119, luk\u0119, drzwi do tego, co ukrywa codzienna maska. Jednak\u017ce jej spos\u00f3b m\u00f3wienia, w kt\u00f3rym nadal mo\u017cna us\u0142ysze\u0107 polskie pochodzenie, jest oszcz\u0119dny, niesk\u0142onny do patosu, pow\u015bci\u0105gliwy. Cz\u0119sto rozbija si\u0119 i zatrzymuje, w oczekiwaniu. Monika pod\u0105\u017ca za chwilow\u0105 intuicj\u0105, kt\u00f3ra by\u0107 mo\u017ce pojawi\u0142a si\u0119 w jej g\u0142owie na skutek obserwacji. Poniewa\u017c Monika, w przeciwie\u0144stwie do wielu innych, s\u0142ucha.<\/p>\n<p>To w\u0142a\u015bnie umiej\u0119tno\u015b\u0107 s\u0142uchania i wrodzona charyzma pozwoli\u0142y jej otworzy\u0107 drzwi do odleg\u0142ych lud\u00f3w, uchwyconych w ich intymno\u015bci, w najbardziej prywatnych chwilach: podczas posi\u0142ku, modlitwy, oderwania si\u0119 od codziennych trosk, podczas rytua\u0142u. Fotografka przekracza progi z szacunkiem, oferuj\u0105c uczestnictwo, kt\u00f3re cz\u0119sto wyra\u017ca si\u0119 w spojrzeniach lub dzielonym posi\u0142ku. M\u00f3wimy o mniejszo\u015bciach, o ubogiej, uciekaj\u0105cej ludzko\u015bci, uciskanej przez prze\u015bladowania, wojny i fundamentalizm, o nomadach, kt\u00f3rzy wbrew sobie stali si\u0119 osiad\u0142ymi, i odwrotnie, o ludach uciskanych, nomadach z konieczno\u015bci przetrwania. Na Kaukazie, na Bliskim Wschodzie, w Afryce lub na Wy\u017cynie Ira\u0144skiej, na Haiti i w innych miejscach na \u015bwiecie. <strong>Donatella Ferrario, \u201cFotografka s\u0142uchaj\u0105ca niewidzialnego\u201d , 2023<\/strong><\/p>\n<p>Monika jest przede wszystkim niezwyk\u0142\u0105 odkrywczyni\u0105 granic, tych prawdziwych, kt\u00f3rych przekraczenie wi\u0105\u017ce si\u0119 z ryzykiem, \u017ce co\u015b si\u0119 stanie. Tych, kt\u00f3rych mo\u017ce nie wida\u0107, ale mo\u017cna je odczu\u0107: cz\u0119sto je spotykamy, dziel\u0105 miasta, klasy, p\u0142cie.<br \/>\nJej ksi\u0105\u017cki rodz\u0105 si\u0119, \u017cyj\u0105 i docieraj\u0105 do nas owini\u0119te w s\u0142owa: przemy\u015blane, napisane i przeznaczone do czytania, je\u015bli chcemy je zrozumie\u0107. Ka\u017cdy z nich ma projekt i map\u0119, kierunek, punkt wyj\u015bcia i cel. W ksi\u0105\u017cce \u201cBo\u017cy ludzie\u201d Monika odby\u0142a d\u0142ug\u0105, wyczerpuj\u0105c\u0105, niemal ba\u015bniow\u0105 podr\u00f3\u017c do mniejszo\u015bci religijnych i etnicznych Europy Wschodniej. Aby zrealizowa\u0107 \u201eNur\u201d, przemierzy\u0142a wioski Afganistanu, od granicy z Iranem do granicy z Chinami, na wiele sposob\u00f3w i za pomoc\u0105 r\u00f3\u017cnych \u015brodk\u00f3w: autobusami, taks\u00f3wkami, pieszo, a nawet na grzbiecie jaka, p\u00f3\u0142ukryta, czasem pod burk\u0105, odmawiaj\u0105c roli korespondenta embedded, osadzonego w zachodnich jednostkach wojskowych, ryzykuj\u0105c za to rol\u0119 w\u0119drowca na polu minowym. Czytanie jej d\u0142ugich, intensywnych opowie\u015bci, nie jest dodatkiem, lecz cz\u0119\u015bci\u0105 ogl\u0105dania samych obraz\u00f3w.\u00a0Powoli kartkowa\u0142am ksi\u0105\u017ck\u0119 ksi\u0105\u017cce Clandestine Geographies, czuj\u0105c, jako regularny czytelnik innych ksi\u0105\u017cek Moniki, \u017ce mam jeszcze troch\u0119 czasu, by i\u015b\u0107 dalej sam, bez u\u015bcisku d\u0142oni przewodnika. Ale dobrze si\u0119 bawi\u0142em. Nie czu\u0142em si\u0119 zagubiony. Poniewa\u017c ksi\u0105\u017cka ma tak mocn\u0105 struktur\u0119, \u017ce nie spos\u00f3b si\u0119 w niej zgubi\u0107. (&#8230;)<\/p>\n<p>Jest to fotografia rozszyfrowuj\u0105ca, kt\u00f3ra dzieli i na nowo \u0142\u0105czy fotografie, wed\u0142ug zwi\u0105zk\u00f3w maj\u0105cych o wiele wi\u0119cej sensu ni\u017c przyczynowo-skutkowe kompozycje klasycznego fotoreporta\u017cu. Nie potrafi\u0119 powiedzie\u0107, czy to jest ten rodzaj fotografii rzeczywisto\u015bci, kt\u00f3ra przetrwa kryzys drukowanych medi\u00f3w, za\u0142amanie si\u0119 uwagi opinii publicznej, perfidny sabota\u017c nowych w\u0142adc\u00f3w przestrzeni spotka\u0144, superinteligentnie g\u0142upi u\u015bmiech robot\u00f3w.<br \/>\nAle wiem, \u017ce wa\u017cne jest, aby kto\u015b spojrza\u0142 ponownie i zmieni\u0142 spos\u00f3b patrzenia, aby zobaczy\u0107 wi\u0119cej ni\u017c to, co przedstawiaj\u0105 obrazy. Wiem, \u017ce jest to pilne, poniewa\u017c \u015bwiat bardzo szybko popada w spiral\u0119 wymuszonej niewidzialno\u015bci, w starannie rozprowadzan\u0105 sztuczn\u0105 mg\u0142\u0119.<br \/>\nMonika r\u00f3wnie\u017c zdaje si\u0119 odczuwa\u0107 t\u0119 piln\u0105 potrzeb\u0119. \u201eCzasami mam wiernego towarzysza podr\u00f3\u017cy: strach, \u017ce si\u0119 sp\u00f3\u017aniam. A mo\u017ce mapuj\u0119 miejsca przeznaczone do eliminacji?\u201d.<br \/>\nFotografie Moniki, jak pisa\u0142 o niej ksi\u0105dz Enzo Bianchi, przypominaj\u0105 nam biblijne przykazanie pami\u0119ci. Cokolwiek si\u0119 stanie, s\u0105 niezb\u0119dne. To jedna z najwa\u017cniejszych politycznych misji, jakie pozosta\u0142y do \u200b\u200bnam wype\u0142nienia.<br \/>\nWiem, \u017ce ta ksi\u0105\u017cka kosztowa\u0142a Monik\u0119 wiele, nawet na poziomie osobistym. \u201ePi\u0119kno, krucho\u015b\u0107, cz\u0119sto przyci\u0105gaj\u0105 cienie i potwory. Mn\u00f3stwo. Ju\u017c si\u0119 do tego przyzwyczai\u0142am i nie jest to dla mnie zaskoczeniem. Robi\u0119, co mog\u0119. I daj\u0119 to, co mog\u0119 da\u0107\u201d.<br \/>\nAle na filmie zamieszczonym na jej profilu w mediach spo\u0142eczno\u015bciowych zobaczy\u0142em Monik\u0119<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0 <\/span>ta\u0144cz\u0105c\u0105 z grup\u0105 kobiet z Sierra Leone. Ona, szczup\u0142a, o jasnej karnacji, ubrana ca\u0142a na czarno, z plecakiem na ramionach, znajdowa\u0142a si\u0119 w \u015brodku kr\u0119gu kobiet o obfitych kszta\u0142tach, bardzo czarnej karnacji i jaskrawych ubraniach. Wydawa\u0142a mi si\u0119 szcz\u0119\u015bliwa jak dziecko.<\/p>\n<p><strong>\u201cOstateczne zadanie fotografii rzeczywisto\u015bci\u201d,<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0 <\/span>Michele Smargiassi, FOTOCRAZIA, La Repubblica, 2023<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;[\/vc_column_text][\/vc_column][\/vc_row]<\/p>\n<\/section>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>[vc_row][vc_column][vc_column_text] reporta\u017c na \u017cywo Moniki [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"page-boxed.php","meta":{"footnotes":""},"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v21.0 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>\u015awi\u0119te rozdro\u017ca - Monika Bulaj<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.monikabulaj.com\/pl\/swiete-rozdroza\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"\u015awi\u0119te rozdro\u017ca - Monika Bulaj\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"[vc_row][vc_column][vc_column_text] reporta\u017c na \u017cywo Moniki [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.monikabulaj.com\/pl\/swiete-rozdroza\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Monika Bulaj\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/m.bulaj\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-02-28T14:18:34+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.monikabulaj.com\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/Schermata-2019-06-27-alle-17.49.07-172x300.png\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"10 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/www.monikabulaj.com\/pl\/swiete-rozdroza\/\",\"url\":\"https:\/\/www.monikabulaj.com\/pl\/swiete-rozdroza\/\",\"name\":\"\u015awi\u0119te rozdro\u017ca - Monika Bulaj\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/www.monikabulaj.com\/#website\"},\"datePublished\":\"2019-12-18T14:55:00+00:00\",\"dateModified\":\"2025-02-28T14:18:34+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/www.monikabulaj.com\/pl\/swiete-rozdroza\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/www.monikabulaj.com\/pl\/swiete-rozdroza\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/www.monikabulaj.com\/pl\/swiete-rozdroza\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/www.monikabulaj.com\/pl\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"\u015awi\u0119te rozdro\u017ca\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/www.monikabulaj.com\/#website\",\"url\":\"https:\/\/www.monikabulaj.com\/\",\"name\":\"Monika Bulaj\",\"description\":\"Photo essays, reportages, documentary film and blog -  from Afghanistan, Tibet, Caucasus, Balkans, Africa, Iraq, Turkey, Iran, Haiti, Russia, Siria\u2026\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/www.monikabulaj.com\/#\/schema\/person\/89e8ed6fbdff803bde768d71217112d2\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/www.monikabulaj.com\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":[\"Person\",\"Organization\"],\"@id\":\"https:\/\/www.monikabulaj.com\/#\/schema\/person\/89e8ed6fbdff803bde768d71217112d2\",\"name\":\"monikabulaj\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/www.monikabulaj.com\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/943bbcc939df37deb13813241025480f?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/943bbcc939df37deb13813241025480f?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"monikabulaj\"},\"logo\":{\"@id\":\"https:\/\/www.monikabulaj.com\/#\/schema\/person\/image\/\"},\"description\":\"Fotografa, reporter, documentarista, Monika Bulaj (Varsavia, 1966), lavora sui confini delle fedi, minoranze e popoli nomadi a rischio, in Eurasia, Africa e nei Caraibi. Pubblica con Granta Magazine, La Repubblica, Corriere della Sera, Gazeta Wyborcza, Revue XXI, Internazionale, Geo, Courier International, National Geographic, Time Lightbox, The New York Times Lens, The Guardian. Ha studiato filologia all\u2019Universit\u00e0 di Varsavia, e seguito corsi di antropologia, filosofia, teologia, teatro di ricerca e danza. Attrice, insegnante e regista teatrale, insegna contemporaneamente fotografia, teatro di strada e danza sui trampoli ai bambini nelle comunit\u00e0 a rischio.\",\"sameAs\":[\"https:\/\/www.monikabulaj.com\",\"https:\/\/www.facebook.com\/m.bulaj\"]}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"\u015awi\u0119te rozdro\u017ca - Monika Bulaj","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.monikabulaj.com\/pl\/swiete-rozdroza\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"\u015awi\u0119te rozdro\u017ca - Monika Bulaj","og_description":"[vc_row][vc_column][vc_column_text] reporta\u017c na \u017cywo Moniki [&hellip;]","og_url":"https:\/\/www.monikabulaj.com\/pl\/swiete-rozdroza\/","og_site_name":"Monika Bulaj","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/m.bulaj","article_modified_time":"2025-02-28T14:18:34+00:00","og_image":[{"url":"https:\/\/www.monikabulaj.com\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/Schermata-2019-06-27-alle-17.49.07-172x300.png"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Szacowany czas czytania":"10 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.monikabulaj.com\/pl\/swiete-rozdroza\/","url":"https:\/\/www.monikabulaj.com\/pl\/swiete-rozdroza\/","name":"\u015awi\u0119te rozdro\u017ca - Monika Bulaj","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.monikabulaj.com\/#website"},"datePublished":"2019-12-18T14:55:00+00:00","dateModified":"2025-02-28T14:18:34+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.monikabulaj.com\/pl\/swiete-rozdroza\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.monikabulaj.com\/pl\/swiete-rozdroza\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.monikabulaj.com\/pl\/swiete-rozdroza\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/www.monikabulaj.com\/pl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"\u015awi\u0119te rozdro\u017ca"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.monikabulaj.com\/#website","url":"https:\/\/www.monikabulaj.com\/","name":"Monika Bulaj","description":"Photo essays, reportages, documentary film and blog -  from Afghanistan, Tibet, Caucasus, Balkans, Africa, Iraq, Turkey, Iran, Haiti, Russia, Siria\u2026","publisher":{"@id":"https:\/\/www.monikabulaj.com\/#\/schema\/person\/89e8ed6fbdff803bde768d71217112d2"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.monikabulaj.com\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":["Person","Organization"],"@id":"https:\/\/www.monikabulaj.com\/#\/schema\/person\/89e8ed6fbdff803bde768d71217112d2","name":"monikabulaj","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.monikabulaj.com\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/943bbcc939df37deb13813241025480f?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/943bbcc939df37deb13813241025480f?s=96&d=mm&r=g","caption":"monikabulaj"},"logo":{"@id":"https:\/\/www.monikabulaj.com\/#\/schema\/person\/image\/"},"description":"Fotografa, reporter, documentarista, Monika Bulaj (Varsavia, 1966), lavora sui confini delle fedi, minoranze e popoli nomadi a rischio, in Eurasia, Africa e nei Caraibi. Pubblica con Granta Magazine, La Repubblica, Corriere della Sera, Gazeta Wyborcza, Revue XXI, Internazionale, Geo, Courier International, National Geographic, Time Lightbox, The New York Times Lens, The Guardian. Ha studiato filologia all\u2019Universit\u00e0 di Varsavia, e seguito corsi di antropologia, filosofia, teologia, teatro di ricerca e danza. Attrice, insegnante e regista teatrale, insegna contemporaneamente fotografia, teatro di strada e danza sui trampoli ai bambini nelle comunit\u00e0 a rischio.","sameAs":["https:\/\/www.monikabulaj.com","https:\/\/www.facebook.com\/m.bulaj"]}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.monikabulaj.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/4972"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.monikabulaj.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.monikabulaj.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.monikabulaj.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.monikabulaj.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4972"}],"version-history":[{"count":16,"href":"https:\/\/www.monikabulaj.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/4972\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8825,"href":"https:\/\/www.monikabulaj.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/4972\/revisions\/8825"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.monikabulaj.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4972"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}